جیغ سبز                   <?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />

  حشره اطراف یک گل پروازمیکند .روی آن می نشیند و تا می اید بفهمد کجاست دهانی باز می شودو بلعیده می شود!تصویر گیا هان حشره خوار را حتما دیده اید ! خیلی ازما وقتی سن و سالمان کمتر بود حتی از تصور رو به رو شدن با این گلها هم می تر سیدیم .شاید ان وقتها نمی دانستیم یک گیاه نمی تواند یک ادم به این بزرگی را قورت بدهد !حتما می دانید حشرات یکی از قدیمی ترین دشمنان گیاهان هستند!و خدا نکند که تصمیم بگیرند دسته جمعی برای خوردن به مزرعه حمله کنند.

اما فکر می کنید گیاهان هم در چنین مواقعی همین طور دست روی دست می گذارند و منتظر می مانند تا ناهار یا شام این مهمان های نا خوانده شوند؟

ترکیبات شیمیایی زیادی باعث مقاومت گیاهان به افات می شوند واین مقاومت استعدادی است که گیاه درخود دارد و او را قادر می کند تا از خساراتی که احتمالا حشرات به آن وارد می کنند جلو گیری کند . این استعداد معمو لا از خصوصیات بیو شیمیایی موجود در گیاهان ناشی می شود ودر نهایت در رفتار زیستی حشرات افت هم تاثیر گذاشته و باعث کاهش میزان نسبی خسارتهای حشرات افت می شود.

ترکیباتی که گیاهان به این منظور ترشح می کنند به چهار دسته تقسیم می شوند :

آلمون ها : ترشحاتی هستند که در مقابله با حشره افت مفید واقع می شوند.

کایرمون ها : ترشح این مواد باعث ترغیب حشره افت به سمت گیاه می شود .

سینمون ها:ترشح این مواد به نفع خود گیاه و به ضرر حشره تمام می شود .

آنتیمون ها : با ترشح این مواد گیاه هم به خودش ضرر می زند هم  به حشره !در میان این 4 تر کیب آ لمون ها اساسی ترین نقش را در دفاع گیاهان در مقابل افات به عهده دارند . آلمون ها هم چند دسته اند:

دور کننده ها :حشرات را از گیاه دور می کنند.

فراری دهنده ها:حرکت حشره را سریع می کنند .یعنی روی سیستم های حرکتی حشرات اثر می گذارند و باعث فرار آنها از روی گیاه می شوند.

متوقف کننده ها: موادی هستند که حشره را از عمل تغذیه باز می دارند.

جلوگیری کننده ها:جلوی تخم گذاری حشره افت را می گیرند.

آنتی بیو تیک ها :حالت طبیعی رشد حشره را قطع میکنند و باعث فعل وانفعالات شیمیایی در بدن حشره می شوند.

جان پیک محققی که تحقیقات گسترده ای روی دفاع شیمیایی گیاهان در خصوص افات انجام داده است روی دو بوی متصاعد شده از گیاهان تحقیقاتی کرده که یکی بویی شبیه به یک مسکن گیاهی به نام روغن گلابی است.گروه تحقیقاتی مرکز I.A.C.R که یکی ازمراکز تحقیقاتی پیشرفته انگلستان است به این نتیجه رسیدند که بسیاری از گیاهان در برابر تهاجم افات گیاهی پیامها یی را به عنوان در خواست کمک ارسال می  کنند که چیزی جز بویی ویژه نیست .با پیشرفت این تحقیقات و شناسایی گسترده تر کانال های ارتباطی میان گیاهان نظریه دهه 80 مبنی بر اینکه "گیاهان همدیگر رااز خطر اگاه  می کنند " دوباره زنده شد. ترکیبات گیاهی آلمون با مستقیما افات رادفع می کنند و یا باعث جلب دشمنان طبیعی افات می شوند.مثل اینکه گیاهان شیپوری برای ایجاد یک جنگ تن به تن بین حشرات  نواخته باشند .

حس بویایی در حشرات وجوه اشتراک ناچیزی با انسانها  دارد به عنوان مثال وقتی که یک گل سرخ را می بوییم عطر ان 50 میلیون سلول حس بویایی را در بر می گیرد که هر کدا م از انها به مجمو عه وسیعی از ترکیبات شیمیایی قابل تبخیر واکنش نشان می دهد.به این ترتیب هر بو تعداد زیادی از سلولها ی عصبی را تحریک می کند .اما تحقیقات نشان می دهد حشره گل سرخ یک ترکیب شیمایی بخصوص را در گل سرخ تشخیص می دهد .محققان به این فکر افتادند که بتوانند با تولید رایحه های تند  در کنار مزرعه حشرات رااز ان جا فراری دهند .

اما اول نسیم گیاهان چه طور این بوهای متفاوت رااز خود می پراکنند ؟

زمانی که گیاهان در معرض تهاجم افتی قرار میگیرند ژنهای تدافعی شان فعال میشوند ودر نتیجه ترکیبات شیمیایی محافظی که به فنل و ترپنوئید معروفند تولید می شوند مثلا چنین ماده ای که توسط گیاهانی مثل نخود و لوبیا پراکنده می شود شته های لوبیا را فراری می دهد.

در یکی از مراکز تحقیقا تی دانشگاه کشاورزی کالیفر نیا کشف شد ذرت و پنبه خسارت دیده در اثر افات علائم اخطار دهنده ای را متصاعد می کنند تا زنبورهای مفید (که دشمن حشرات افت هستند )به این نقطه پرواز می کنند!اما در شب که فعا لیت این زنبورها کم می شوند میزان علائم هشدار دهنده هم کاهش می یابد.

تغیرات ژنتیکی جدیدی که  روی بعضی گیاهان صورت گرفته است این مسئله را تا حد ودی تحت الشعاع قرار می دهد این محصولات با وجود عملکرد بالا در تولید در مقابل افات وبیماریها حساس ترند .مثلا گل سرخ ها یا نخود های سبز جدید  که گل زیباتر و محصول بیشتری دارند بر عکس عطر وترکیبات شیمیایی  کمی دارند.

همین طور با مهندسی ژنتیک می شود انواعی از گیاهان را تولید کرد که علائم اخطار دهنده قوی تولید کنند.!

محققان کشف کردند بعد از وزیدن باد از طرف گیاهان الوده به کنه های تارعنکبوتی به گیاهان سالم این گیاهان برای کنه های تارعنکبوتی دیگر جاذبه کمتر وبرای دشمنان طبیعی انها جذاب تر شده بود .گیاهان سالم علائم اخطار دهنده را ازگیاهان مجاور خود دریافت کرده و مکانیسم های دفاعی خود را فعال میکنند و یا به سادگی ترکیبات شیمیایی تبخیر شونده رها شده را از انها جذب میکنند .دانشمندان معتقدند به جای پرورشگیاهان لال باید گیاهانی راپرورش دهیم که بلند بلند فریاد بزنند , اما به هر حال در این راه هم مشکلاتی وجود دارد. اغلب کشاورزان از مقادیر زیادی حشره کش های مصنوعی استفاده می کنند و بدون رعایت میزان مورد نیاز تا آنجا که میشود به محیط زیست سم اضافه میکنند. با این کار نه تنها آفات ,بلکه دشمنان طبیعی آنها را هم نابود می کنند . با توجه به این که قیمت سم در مقایسه با این رایحه های خیلی ارزان تر است . اما اگر سعی کنیم از این راه حل ها به جای پاشیدن سم استفاده کنیم , جمعیت آفات هم کمتر شده و در عوض حشرات مفید هم بیشتر جلب میشوند.

 

 

/ 2 نظر / 176 بازدید
hamid

سلام و خسته نباشيد اولين وبلاگی هست که در مورد رشته‌ام ميبينم و خيلی خوشحالم.من دانشجوی دکتری رشته حشره‌شناسی کشاورزی کرج هستم.ما ميتونيم بحثای خوبی را در اين وبلاگ با هم داشته باشيم.موفق باشی.يا حق

hamideh

ميخواهم در مورد بیماری گياه شيپوری اطلاعاتی به دست اورم