خانواده زنبورهاي انجير

((Fig Wasps كه نام علمي آنها Agaonidae است، متعلق به راسته نازك بالان (Hymenoptera) هستند. صدها گونه از اين زنبورها تاكنون شناسايي شده اند كه اكثر آنها بر روي يك گونه خاص از انجير زندگي كرده و زادوولد مي كنند. اين زنبورها به جهت اينكه در گرده افشاني انجيرها شركت مي كنند از جنبه تجاري حائزاهميت هستند. براي اينكه انجيرها به وسيله اين زنبورها گرده افشاني شوند بايستي قبلاً در داخل يك انجير وحشي براي مدتي زندگي كنند تا دانه هاي گرده به بدن آنها بچسبد. سپس اين زنبورها وارد يك انجير معمولي شده و در هنگام تغذيه از شيره آن، دانه هاي گرده را به آن انتقال مي دهند. در نتيجه اين زنبورها و درختان انجير داراي ارتباط همزيستي از نوع همياري با يكديگر هستند. اين زنبورها به علت داشتن نسبت هاي جنسي غيرمعمول و همچنين رقابت بين خواهر و برادري مورد توجه زيست شناسان قرار گرفته اند. اين زنبورها همچنين داراي يك نوع كنترل ارادي روي جنسيت زادگان خود هستند. به طوري كه هرگاه يك زنبور ماده لقاح يافته درخت انجيري مخصوص به خود داشته باشد تخم هايي را خواهد گذاشت كه تقريباً تمام اين تخم ها لقاح يافته هستند و اين تخم ها در نهايت تبديل به زنبورهاي دختر مي شوند. در مقابل همين زنبور تنها يك يا دو تخم لقاح نيافته مي گذارد كه در نهايت تبديل به زنبورهاي پسر خواهد شد. اين نسبت غيرمعمول جنسي به علت رقابت بين خواهرها وبرادرها بوده زيرا اگر حتي تعداد نرها بيش از اين تعداد هم باشد تنها وجود يك برادر براي لقاح دادن همه خواهرها كافي است. وجود يك يا دو نر زاپاس براي وقتي است كه زنبور نر جفت گيري كننده پيش از موعد مي ميرد. به وجود آمدن تعداد زياد زنبورهاي پسر فقط موجب افزايش رقابت بين آنها براي جفت گيري با خواهرانشان خواهد شد كه اين حالت از ديد يك مادر فقط يك كوشش بيهوده است. در حالي كه به وجود آوردن تعداد زيادتر زنبورهاي دختر در نهايت موجب ايجاد تعداد بيشتري از زادگان خواهد شد. حال اگر يك زنبور ماده درخت انجيري اشغال شده را پيدا كند يعني درختي كه در انجيرهاي آن قبلاً تخمگذاري شده است او تعداد بيشتري تخم لقاح نيافته خواهد گذاشت كه بعداً به زنبورهاي پسر تبديل خواهند شد. اين پسرها مي توانند بر سر جفت گيري با ماده ها يا نرهاي غيرخويشاوند بجنگند و در نتيجه شانس انتقال ماده ژنتيكي مادر خود را به نسل بعد افزايش دهند. همه اين موارد اين گونه هاي زنبور را نمونه بسيار خوبي براي بررسي نظريه نسبت هاي جنسي در جانوران مي سازد.
Sciencenet.com

/ 0 نظر / 12 بازدید