گياهپزشكي نوين
قسمت سوم

جمعي از كارشناسان :

 تهديد آفات در جنگل‌هاي شمال جدي است 

 نوشهر ، خبرگزاري جمهوري اسلامي ‪۸۵/۰۸/۱۴‬ داخلي.علمي .جنگل.آفات.

 استاد جنگلداري دانشگاه آزاد ادامه داد : گروه سوم موادي هستند كه بر روي سلسله اعصاب و حواس آفت اثر مي‌كنند و سبب مي‌شوند آفت ازجنگل رويگردان شود كه بيشتر براي پرندگان و پستانداران مصرف مي‌شود.

وي اظهارداشت: چهارمين گروه ازمواد ضدآفت، شامل انواعي از مواد شيميايي است كه به دليل بوي تند و زننده، مانع ورود جانوران به جنگل مي‌شوند. عادلي بيان داشت : اثر سم علاوه بر نوع آن به مقداري كه وارد بدن جاندار مي‌شود نيز بستگي دارد و به طوركلي مواد سمي به صورت پودر يا مايع يا گاز مسموم استفاده مي‌شود.

استاد دانشگاه آزاد، واحد علوم و تحقيقات با اشاره به اينكه بيشتر قارچ كش‌ها تركيبي معدني دارند، يادآورشد: علف كش‌ها اغلب در نهالستانها و مناطق جنگل كاري شده استفاده مي‌شوند و انواع مختلفي دارند. وي افزود: حشره‌كش‌ها از راه دستگاه گوارش و سلسله اعصاب و دستگاه تنفسي وارد آفت مي‌شوند و آن را ازبين مي‌برند.

عادلي گفت: بعضي از سموم از راه مواد غذايي جذب بدن آفت مي‌شوند ودسته‌اي به صورت گاز هستند كه براي مبارزه با آفات انباري استفاده مي‌كردند و دركل بهترين سم‌ها، آنهايي هستند كه بانفوذ به بدن اثر مي‌كنند زيرا هم بر روي حشره اثر دارند و هم برروي شفيره.

اين استاد دانشگاه با ذكر اين كه سموم فسفردار در ايران رواج دارد، گفت : سم "ددت " كه جز تركيبات كلردار است ، به دليل آسيب‌هاي زيست محيطي ، ممنوعيت مصرف دارد. وي درباره شرايط تاثير سم گفت:زمان سم پاشي بايد بعد از باران و درهواي گرم و خشك و بدون باد باشد و سم، تاحد مورد نياز، غليظ باشد. عادلي افزود: البته دما نبايد خيلي زياد باشد و ازنظر زماني، صبح زود و عصر، براي سم پاشي مناسب تراست.

استاددانشگاه آزاد اسلامي ، واحد علوم و تحقيقات ادامه داد : در مبارزه بيولوژيك، از دشمنان طبيعي آفت نظير مار، پرنده، قورباغه و در مبارزه فروموني، از ماده جاذب جنس نر يا ماده در يك محل استفاده مي‌شود. وي درباره پروانه ابريشم باف ناجور گفت:اين آفت خطرناك كه‌گاهي درجنگل- هاي شمال طغيان مي‌كند، در حدود ‪ ۵۰۰‬ميزبان دارد و بسياري از پهن برگان و حتي سوزني برگان مورد حمله‌اش قرار مي‌گيرند.

عادلي افزود: لاروهاي اين حشره‌از برگ تغذيه مي‌كنند و همين دوره از زندگي آن، آسيب زاست كه پس از تخم‌گذاري در پاييز و دوره خفته زمستاني ،از بهار آغاز مي‌شود. كارشناسان مي‌گويند: در سال‌هاي اخير در جنگل‌هاي شمال، ايجاد جوامع دست كاشت كاج‌هاي وارداتي و نيز توسعه كشت گونه‌هاي خارجي صنوبر در جلگه وساحل ، موجب فعاليت دائم پروانه ابريشم باف ناجور در مناطق جلگه‌اي شمال شده است. آنان در گفت و گو با ايرنا تصريح كردند : علت اين رويداد ، در درجه اول مربوط به‌اقدامات افراطي گذشته، به ويژه رعايت نكردن شرط سازگاري گونه‌هاي غيربومي و حساسيت آنها نسبت به ابريشم باف ناجور كه آفت بومي منطقه است و به طور دائم در جنگل‌هاي شمال زندگي مي‌كند، است. هم‌اكنون اين جنگل‌هاي مصنوعي واقع در قسمت‌هاي جلگه‌اي و دشت تا سواحل درياي خزر، به صورت كانون آفت برگ خوار مزبور، به خصوص در استان گيلان در آمده است. از طرف ديگر ، سم پاشي‌هاي انجام شده ، به ادامه اين وضع و جلوگيري از برقراري تعادل زيبوم شناختي كمك كرده واين اتفاق، يكي‌از مشكلات مهم برنامه توليد چوب در اين منطقه است. در جنگل‌هاي شمال حساسيت گونه‌هاي وارداتي كاج، منحصر به برگ خوارابريشم- باف ناجور نيست بلكه در جنگل‌هاي مصنوعي اين منطقه،آفتي مصروف و همه جايي به نام" جوانه خوار كاج " در سال‌هاي اخير، كانون‌هاي دائم به وجود آورده است. ولي به نظر مي‌رسد دست نزدن به مبارزه شيميايي ، كنترل بيولوژيك اين آفت را مساعدتر كرده است.

يكي از پژوهشگران مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي استان مازندران درباره آفات درختان جنگل‌هاي شمال گفت: به جزء " مرگ نارون " كه به گونه هاي ملج و آزاد و اوجا خسارت مي‌زند، شب خسب نيز آسيب زيادي ديده است. " يوسف گرجي بحري " افزود : نوعي قارچ بانام علمي ‪fusarium oxysporum‬ در ‪ ۴۰‬الي‪ ۵۰‬سال اخير شيوع پيدا كرده و بسياري از درختان شب خسب رااز بين برده است. وي ادامه داد : اين قارچ به ريشه درخت حمله مي‌كند وآن را خشك مي‌كند ولي به نظر مي‌رسد شب خسب به تدريج و به طور طبيعي، در برابر اين قارچ مقاومت پيدا كرده است. گرجي اضافه كرد : آفت ابريشم باف ناجور در دوره لاروي به پهن برگان و سوزني برگان آسيب مي‌زند و لارو آن ، برگ گياه را مي‌خورد.

پژوهشگر مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي استان مازندران افزود:اين آفت به حالت بحراني در نيامد و در استان گيلان، برروي كاج ديده شد كه خيلي جدي نبود. به اعتقاد برخي از كارشناسان جنگل ،از آنجا كه در جنگل ، برخلاف باغ و مزرعه ، به دليل گستردگي سطح و پيچيدگي اكوسيستم، استفاده از روش‌هاي مبارزه با آفت، محدودتر و مشكل تر است، جنگل را نمي‌توان و نبايد سم‌پاشي كلي كرد. بلكه بايد پس از شناخت دقيق آفت، روش يا روش‌هاي موثر و تا حد امكان، كم هزينه و همچنين كم خطر براي طبيعت، انتخاب شود و با دقت اجرا گردد. بهره‌گيري از دشمنان طبيعي آفات ، از راه‌هاي غيرمخرب است و باعث تعادل طبيعي در جنگل مي‌شود. در مواردي همچون بيماري"مرگ نارون " كه هنوز درمان كاملي ندارد، مي‌توان از روش مبارزه ژنتيك استفاده كرد. يعني با گرفتن بذراز پايه‌هايي كه مبتلا به اين آفت نشده و سالم مانده‌اند ، نهال‌هايي مقاوم توليد و وارد جنگل كرد. همچنين بايد از اقداماتي كه زمينه ساز طغيان آفت است ، خودداري كرد ، مانند قطع گسترده بلوط و تنها ماندن شب خسب يا ورود گسترده سوزني برگان غيربومي كه به آفات جنگل‌هاي شمال مقاوم نيستند. ازسوي ديگر چون پشتوانه هر كارعملي بايد تحقيقي علمي باشد، رابطه مراكز پژوهشي و دانشگاهي با مراكز اجرايي نيازمند تحكيم بيشتر است. كمبود نيروي متخصص در بخش‌هاي اجرايي، شناسايي و مبارزه با آفات جنگل را مشكل مي‌كند. در زمينه شناخت آفات و بيماريها درجنگل‌هاي شمال،افراد بسيار معدودي اطلاعات كافي و به روز دارند و پژوهشگراني كه خواهان تحقيقات كاربردي باشند، اغلب به دليل دشواري‌هاي فراوان، ترجيح مي‌دهند درمحدوده‌اي كوچك، نظير نهالستان كار كنند كه تفاوت زيادي با جنگل دارد. تنوع گونه‌ها در جنگل‌هاي شمال، موهبتي است كه از آن به طور طبيعي در برابر بسياري از آفات، محافظت مي‌كند و بايد قدر آن را دانست. جنگل‌هاي شمال به طور عمده در نيم رخ شمالي رشته كوه البرز و استانهاي گيلان، مازندران و گلستان واقع شده است. 

پيام هاي ديگران ()        link        یکشنبه ٢۱ آبان ،۱۳۸٥ - صبا ...