گياهپزشكي نوين
قسمت اول

جمعي از كارشناسان : تهديد آفات در جنگل‌هاي شمال جدي است

نوشهر ، خبرگزاري جمهوري اسلامي ۸۵/۰۸/۱۴
داخلي.علمي.جنگل.آفات.

به اعتقاد كارشناسان و دست‌اندركاران امور جنگل، در حدود  ۳۰عامل آفت زا در جنگل‌هاي شمال شناسايي شده كه گروه وسيعي از درختان رادر برگرفته وبرخي گونه‌هاي با ارزش نظير "ملج" و "شب خسب" را به حد انقراض نزديك كرده است.

جمعي از آنان در گفت و گو با ايرنا افزودند: با توجه به دستكاري واوضاع ايجادشده در جنگل‌ها و مراتع شمال كشور، در طي  ۱۰سال اخير، آفات و بيماري هاي مهمي ظهور يافته و خسارت‌هاي شديدي وارد كرده است.

در جنگل‌هاي  ۱/۸ميليون هكتاري شمال كشور  ۸۰گونه درختي و  ۵۰گونه درختچه‌اي وجود دارد و اين جنگل‌ها نگين جنگل‌هاي جهان محسوب مي‌شوند.

سرپرست گياه پزشكي اداره كل منابع طبيعي غرب مازندران گفت : جنگل با در برداشتن مجموعه‌اي از درختان و درختچه‌ها، پوشش بوته‌اي ، جانواران و ميكروارگانيسم‌ها و عوامل غيرزنده،اكوسيستم بسيار پايداري راتشكيل مي‌دهد.

" يزدانفر آهنگران" به ايرنا افزود : بين عوامل مختلف موجود در جنگل ، روابط بسيار پيچيده و منظمي برقرار است كه مداخله درآن و حذف حتي يك عامل كم ارزش، سبب ايجاد تغييراتي در كل اكوسيستم مي‌شود.

وي تاكيد كرد: مشكلات ناشي از بروز آفات و بيماريها در جنگل زماني شروع مي‌شود كه انسان در آن وارد مي‌شود و با اقداماتي همچون برداشت بيش از حد و حذف گونه‌هاي بومي و بازكردن فضاي جنگل و كاشت گونه‌هاي غيربومي، تعادل را برهم مي‌زند.

آهنگران ادامه داد: عوامل مخرب در جنگل، به دو دسته "عوامل غير زنده " نظير وضع نامساعد جوي و به هم خوردن عناصر خاك و " عوامل زنده " تقسيم مي‌شوند.

اين كارشناس گياه پزشكي درباره عوامل زنده‌اي كه درآسيب رساندن به جنگل موثرند، تصريح كرد: اين عوامل، همان آفات و بيماريها هستند كه گونه‌هاي فراواني از جانواران، ويروس ها، باكتريها، گياهان انگلي و نيمه انگلي را شامل مي‌شوند.

وي اضافه كرد : از موارد خسارت زايي عوامل غير زنده مي‌توان به خشكيدگي درختان " كاج الدار" در مرزن‌آباد اشاره كرد كه بر اثر نامساعد بودن خاك براي اين درخت به وجود آمد.

سرپرست گياه‌پزشكي اداره‌كل منابع طبيعي غرب مازندران بيان داشت: تابستان امسال نيز بر اثر كمبود باران و گرماي شديد، درختان و درختچه‌هاي زيادي در جنگل‌هاي شمال، دچار خشكيدگي و خزان زودرس شدند.

آهنگران در تعريف گياه بيمار گفت: گياه سالم، فعاليت‌هاي مختلفي همچون تقسيم سلولي و تشكيل بافت ، فتوسنتز ، جذب وانتقال آب و مواد غذايي انجام مي‌دهد و هر عامل زنده يا غيرزنده‌اي كه در اين فعاليت‌ها، ايجاد اختلال كند، باعث مي‌شود به آن گياه"بيمار" گفته شود.

وي با بيان اينكه اگر عامل بيماري، موجود زنده باشد به آن "پاتوژن" مي گويند، ادامه داد: هر گونه پديده فيزيولوژيكي غير طبيعي و مضر كه بر اثر مجاورت و تحريك مداوم يك عامل بيماري‌زا در گياه ايجاد مي‌شود، بيماري نام دارد.

اين كارشناس گياه پزشكي افزود: آفت نيز شامل آن دسته از موجودات جانوري است كه به طريقي به اندام‌هاي گياهي آسيب مي‌رسانند و اغلب شامل حشرات ، كنه‌ها، جوندگان و نرم تنان هستند.

آهنگران تصريح كرد: آفات برحسب رفتار، محيط زندگي، نوع ماده غذايي مورد نياز و شكل خارجي اندام‌هاي تغذيه‌كننده (قطعات دهاني) از اندام‌هاي مختلف گياهي تغذيه مي‌كنند و منجر به ايجاد خسارت مي‌شوند.

به گفته او ، برگ خواران، ريشه خواران، چوب خواران، پوست خواران، بذر خواران، جوانه‌خواران، گل خواران، ميوه‌خواران، ساقه خواران، طوقه خواران، سرشاخه خواران و شيره‌خواران، مهمترين گروه‌هاي آفت زا در جنگل‌هاي شمال هستند.

سرپرست گياه پزشكي اداره كل منابع طبيعي مازندران نوشهر افزود : به طور كلي تمام اندام‌هاي گياهي از انتهايي‌ترين قسمت شاخه‌هاو جوانه‌ها تاابتدايي ترين قسمت‌هاي گياه يعني ريشه‌هاي موجود در خاك مورد حمله و تغذيه اين عوامل خسارت زا قرار مي‌گيرند.

آهنگريان افزود : علاوه برخسارت‌هاي مزبور كه به طور مستقيم به اندام‌هاي گياهي وارد مي‌گردد، گاهي خسارت ناشي ازآنها به‌صورت غيرمستقيم ظاهر مي‌شود.

وي اظهارداشت: ايجاد گال بر روي اندام‌هاي گياهي(زنبورهاي گال زا)،ايجاد پيچيدگي در برگها و اندام‌هاي گياهي (شسته‌ها)، دگر شكلي اندام‌هاي گياهي ، ترشح عسلك و تجمع گرد و غبار و دوده بر روي برگها و اندام‌ها(شسته‌ها و شپشك ها) و انتقال بعضي از عوامل بيماري زا از جمله خسارت غيرمستقيم‌است.

اين كارشناس گياه پزشكي تاكيد كرد: آفات و بيماريهاي جنگلي هيچ گاه به صورت دائم نمود پيدا نمي‌كنند بلكه به نحو دوره‌اي ، آن هم دوره‌هاي كوتاه مدت ظاهر مي‌شوند و سپس فروكش مي‌كنند.

آهنگران درباره دليل اين‌امر گفت: اكوسيستم جنگلي درمقايسه با اكوسيستم زراعي و باغي ، پايدارتر و مقاوم تراست.

به گفته اين مسوول، پروانه برگ خوار زمستانه خالدار ، پروانه برگ خوار زمستانه راش، پروانه جوانه خوار بلوط، پروانه جوانه خوار كاج و پروانه‌هاي ابريشم باف ناجور ، تخم انگشتري ، دم طلايي ، برگ خوار بلوط ، برگ خوار داغداغان، چوب خوار فرعي، جوانه خوار و برگ خوار سفيد آمريكايي از آفات مهم سال‌هاي اخير در جنگل‌هاي شمال هستند.

سرپرست گياه‌پزشكي اداره كل منابع طبيعي غرب مازندران ادامه داد: سوسك هاي برگ خوار قهوه‌اي توسكا، برگ خوارآبي توسكا، برگ خوار نارون(اوجا) ، برگ خوار صنوبر، پوست خوار و چوب خوار بلوط از ديگر آفات رايج محسوب مي شوند.

آهنگران افزود : ملخ‌هاي بال كوتاه البرز، بال كوتاه گورخري ، برگ خوار شمشادي ، كك لور، كرم سفيد ريشه، شپشك سفيد(پنبه‌اي) راش، سر خرطومي جهنده راش، شپشك سپردارنوئل، كنه‌هاي تار عنكبوتي و انواع زنبورهاي گال زاي بلوط نيز از جمله آفات جنگل‌هاي شمال هستند.

وي درباره بيماري مهلك " مرگ نارون " كه در حدود  ۹۹درصد درختان ملج جنگل‌هاي شمال را از بين برده است، يادآور شد: اين بيماري درمان كاملي ندارد و در سفر اخير به روسيه، مشاهده كردم كه در آن كشور نيز شيوع دارد.

اين كارشناس گياه‌پزشكي تاكيدكرد: اقدام‌انجام شده درايران درباره بيماري " مرگ نارون" بيشتر جنبه مطالعاتي داشته است نه عملي واين بيماري، درختان اوجا و آزاد را هم مبتلا كرده است.

آهنگران گفت: ما آفت‌هاي سابقه‌دار جنگل‌هاي شمال را مي‌شناسيم و مي‌دانيم كانون‌هايشان كجاست و در بازديدهايي كه از جنگل مي‌شود، از راه‌هاي مختلف در باره اين آفات كسب اطلاع مي‌كنيم.

سرپرست گياه‌پزشكي اداره‌كل منابع طبيعي غرب مازندران افزود: امكانات و تجهيزات ما در حد متوسط است ولي از نظر نيروي متخصص، به دليل محدوديت‌هاي استخدامي، كمبود شديدي داريم.

وي درباره ارتباط بامراكز دانشگاهي و تحقيقاتي گفت: باآنهاارتباط داريم ولي مساله اين است كه اين مراكز، بيشتر به دنبال موضوعات خودشان هستند و كمتر پيش مي‌آيد كه به سفارش ، كارهاي تحقيقاتي كنند.

آهنگران ادامه داد : بر خلاف زمين‌هاي كشاورزي و باغ‌ها ، در جنگل براي مبارزه با آفات ، نمي‌توان از سم پاشي گسترده استفاده كرد زيرا به محيط زيست آسيب مي‌رساند.

ادامه دارد.......

 

پيام هاي ديگران ()        link        یکشنبه ٢۱ آبان ،۱۳۸٥ - صبا ...