گياهپزشكي نوين
مصرف بی رویه آفتکشها در دنیا و مخاطرات آنها

           مصرف بی رویه آفتکشها در دنیا و مخاطرات آنها

 

اطلاعات موجود در این رابطه نشان دهنده افزایش میزان فروش و مصرف آفتکشها در کشور های در حال توسعه در دهه گذشته است این افزایش تا دهه بعد نیز ادامه خواهد داشت زیرا کشاورزان امروزه برای تولید محصول بیشتر از گیاهان اصلاح یافته استفاده میکنند و برای حفظ محصولات تولیدی خود به استفاده از روشهای کنترل شیمیایی اعتماد و عادت کرده که مجموعه این عوامل موجب افزایش کاربرد آفتکشها می گردد.

سالانه مقدار زیادی از آفتکشها توسط کشورهای توسعه یافته به کشورهای در حال توسعه صادر میشود و مقدار این صادرات در حال افزایش می باشد و این در حالی است که مصرف تعدادی از آنها در کشورهای تولید کننده ممنوع می باشد و اغلب این نوع آفتکشها در طبقه بندی توسط سازمان بهداشت جهانی از لحاظ سلامتی در دو گروه بسیار خطرناک یا خطرناک(Ia,Ib)  قرار می گیرند.

بعضی از کشورهای در حال توسعه مانند هندوستان و چین پتانسیل تولید آفتکشهایی را دارند که از مدتها قبل مصرف آن در کشورهای توسعه یافته ممنوع شده است واین آفت کشها علاوه بر مصرف در داخل این کشورها به کشورهای دیگر صادر نیز می گردد.

در کشورهای در حال توسعه آفتکشهایی روی محصولات غذایی و صنعتی استفاده می شوند که بیشتر این محصولات به کشورهای توسعه یافته صادر می شود البته روشن است که بیشتر آفتکشهای مصرفی در کشورهای در حال توسعه اکثرا در گروه Ia,Ibقرار دارند هر چند که سازمان بهداشت جهانی پیشنهاد می کند که آفتکشهای گروه Ia,Ibدر کشورهای در حال توسعه نباید مصرف شوند اما به خاطر ارزانی این سموم جایگزین و کم خطر کشاورزان این کشورها اجبارا از این نوع سموم استفاده می کنند.

بدین ترتیب با توجه به شرایط موجود میتوان پیش بینی کرد که تجارت جهانی آفتکشها بین سالهای 1995 تا2005 تا 9/1 % رشد خواهد کرد و از لحاظ ارزش پولی به 8/36 بیلیون دلار خواهد رسید کاشت گیاه اصلاح یافته و مقاوم به علف کش ها مصرف علف کشها را تقویت خواهد کرد اگر چه مصرف بیشتر افتکشها در سالهای بعدی ناشی از قابلیت و کارایی این روشها در حفظ محصول می باشد از سال 1942 نرخ فروش ومصرف آفتکشها در کشورهای در حال توسعه و توسعه یافته  در حال افزایش بوده و پیش بینی می شود که تا 5 سال بعد نیز رشد مصرف آفتکشها ادامه داشته باشد. افزایش مصرف آفتکشها موجب رها شدن مواد سمی در محیط زیست شده وبه دنبال آن بهداشت انسان و محیط زیست مورد تهدید قرار می گیرد واین اثرات منفی در کشورهای در حال توسعه که منابع تجدید شونده کافی برای کاهش خطرات و حل مشکلات  خود ندارند قابل توجه است. آثار زیانبار مصرف آفتکشها در جهان را می توان  به صورت ذیل خلاصه کرد:

1-    ده برابر شدن مصرف حشره کشها در جهان نسبت به جنگ جهانی دوم

2-    افزایش خسارت آفات روی محصولات غذایی فیبری از7% تا 13% نسبت به جنگ جهانی دوم

3-  بر اساس گزارش سازمان بهداشت جهانی در سال1985 سالانه 3 میلیون نفر از طریق آفتکشها به مسمومیت حاد دچار می شوند که حدود 20000 مرگ ناشی از مصرف اتفاقی آفتکشها می باشدو بنا به گزارش همین سازمان در سال 1990 مسمومیت حاد شغلی ناشی از آفتکشها در کشورهای در حال توسعه به 25 میلیون نفر در سال می رسد.

4-  یک سازمان بین المللی کار در بخش کشاورزی 14% از کل صدمات شغلی شناخته شده و10% از کل تلفات جانی را ناشی از آفتکشها می داند.

5-  در میان سموم مصرفی خاصیت سرطان زایی 60 آفتکش شناخته شده و118 آفتکش نیز به عنوان مختل کننده هورمونی معرفی شده اند.

6-  80% بازار جهانی سموم مربوط به ده شرکت بوده و ارزش پولی آن 30 بیلیون دلار می باشد و 25% از فروش سموم مربوط به کشورهای در حال توسعه است البته این مقدار در حال افزایش می باشد.

7-    مقدار آفتکشهای فاسد تنها در آفریقا بیش از 20000 تن می باشد که هزینه نابودی آن بیش از 150 میلیون دلار می باشد .

آفتکش یک نام عمومی است که شامل حشره کش ها قارچ کش ها علف کش ها جونده کش ها و امثال اینها ست. مصرف آفتکشها نگرانیهای جدی را برای انسان ومحیط زیست ایجاد کرده است. میزان مصرف حشره کشها در مناطق مختلف از اواسط دهه1970 تا اوایل 1985 کاهش اندکی داشته واین کاهش نتیجه کم شدن قابل توجه مصرف این سموم در آمریکا بوده که با افزایش مقدار آن در سایر نقاط دنیا برابری کرده است اما این کاهش مصرف آفتکشها لزوما تقلیل مساحت سم پاشی شده را نمی رساند زیرا مصرف مواد شیمیایی در مقادیر کمتر و روشهای پخش بهتر آنها از قبیل روشهای پخش سم در حجم فوق العاده کم (ULV)می تواند باشد.

مصرف اکثر مواد آلی کلره اکنون در کشورهای پیشرفته ممنوع شده است اما در بعضی از کشورهای جهان سوم بیش از 50% از میزان آفتکشهای مصرفی مربوط به DDT,BHC  است و کماکان میزان مصرف آنها در حال افزایش است . اما امروزه قسمت اعظم حشره کشهای مصرفی مربوط به موادآلی فسفره و پایرتروئیدی می باشد.

بین سالهای 1992-1996 در حدود 9 تن آفتکش که مصرف آنها در آمریکا ممنوع شده بود به کشورهای در حال توسعه صادر شد و این نشان میدهد که در طی سالهای 1992-1994 یک افزایش 26%در صادرات آفتکشهای خطرناک وجود داشته است و در سال 1996 میزان کل آفتکشهای صادراتی گروه Ia  به 12891 تن رسیده است که در مقایسه با سال 1992(در حدود 2414تن) از رشد افزایش 500 درصدی بر خوردار بوده است.صادرات این نوع آفتکشها به کشورهای در حال توسعه که آموزش لازم در زمینه استفاده از لباسها ماسکهای محافظ انبارداری صحیح آفتکشها و کاربرد صحیح آنها در مزرعه و خانه ندارند میزان خطرات این آفتکشها را دو چندان می کند .

در حال حاضر در جمهوری اسلامی ایران سالانه از 30000 تن انواع آفتکش استفاده می شود که از این مقدار 19011 تن آن توسط شرکت های داخلی تولید وفرموله می شوند.با توجه به این میزان نکات ایمنی در مصرف واز آن مهمتر نکات فنی در ساخت وفرمولاسیون این سموم می بایستی دقیقا مد نظر قرار می گیرد.

 

                                                     دکتر محسن مروتی

                                             رئیس بخش تحقیقات آفت کشها

                                        موسسه تحقیقات آفات و بیماریهای گیاهی

 

پيام هاي ديگران ()        link        جمعه ٢٢ خرداد ،۱۳۸۳ - صبا ...

اعمال استرس آبي در كشت چغندر قند به افزايش شكر قابل استحصال منجر مي‌شود

 

اعمال استرس آبي در كشت چغندر قند به افزايش شكر قابل استحصال منجر مي‌شود

            
خبرگزاري دانشجويان ايران - تهران
سرويس پژوهشي
نتايج تحقيقات نشان مي‌دهد: اعمال استرس آبي موجب افزايش عيار و افزايش شكر قابل استحصال مي‌شود و در صورتي كه استرس آبي در مرحله اول و يا اواخر دوره رشد اعمال شود، ضمن كاهش مصرف آب به دستيابي به حداكثر شكر قابل استحصال منجر مي‌شود.
به گزارش سرويس پژوهشي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، مهندس امير نورجو و مهندس مهدي بقايي كيا، كارشناسان مركز تحقيقات كشاورزي آذربايجان غربي در پژوهشي تاثير آبياري ناهماهنگ در مراحل رشد و كميت و كيفيت چغندر قند را مورد بررسي قرار دادند.
نتايج اين پژوهش حاكي است: چغندر قند از محصولات صنعتي و مهم منطقه بوده و سطح كشت آن در حدود 25 هزار هكتار در سال است كه بطور عمده در مناطق مركزي و جنوب استان كشت مي‌شود.
زراعت چغندر قند براي كشاورزان مناطق مورد مطالعه اهميت خاصي داشته و اين اهميت ناشي از اثرات تعادل هزينه - درآمد ساير محصولات كشاورزي، كاربر بودن اين زراعت، مزيت نسبي اين محصول در مقايسه با ساير محصولات است كه از بين اين عوامل اشتغال زايي اين زراعت از جايگاه ويژه‌اي برخوردار است و در شرايط موجود كه بيكاري پنهان وجود دارد و ارزش توليد نهايي نيروي كار نزديك به صفر است، هر فعاليتي كه نيروي كار بيشتري را جذب كند، مطلوبيت بيشتري براي كشاورزان خواهد داشت.
پژوهشگران با بررسي اثرات تنش آبي در كميت و كيفيت چغندر قند در منطقه خوي به منظور حذف آبياري‌هاي غير ضروري و امكان افزايش كارايي مصرف آب، مزرعه آزمايشي را انتخاب و اثرات قطع آبياري در مراحل مختلف رشد چغندر قند را بررسي كردند.
اين آزمايش در قالب طرح بلوكهاي كامل تصادفي با هفت تيمار و سه تكرار با فاصله رديف 60 سانتيمتر و هر تيمار در 6 خط پنج متري كشت شد.
بافت خاك رس سيلتي بوده و نياز كودي بر اساس نتايج آزمون خاك تعيين شد كليه كرتها محصور بوده و آبياري آنها مستقل از هم صورت گرفت. همچنين آبياري بر اساس دور آبياري، پوشش گياهي و شرايط اقليمي تعيين شد.ژبا توجه به روش آبياري و كوچك بودن سطح كرتها، ميزان راندمان آبياري بين 90 تا 100 درصد در نظر گرفته شد.
نتايج اين تحقيق حاكي از آن است كه قطع آب مورد نيازگياه در مراحل مختلف رشد اثرات متفاوتي در عملكرد ريشه داشته و در غالب شرايط استرس آبي منجر به كاهش توليد ريشه مي‌شود. در صورتي كه مرحله سبز شدن گياه توسط بارندگي‌هاي اوايل بهار صورت مي‌گيرد و در اين حالت منجر به توليد حداكثر محصول مي‌شود.
گفتني است، در تمامي تيمارها اعمال استرس آبي موجب افزايش عيار و افزايش شكر قابل استحصال شده و در صورتي كه استرس آبي در مراحل اوليه رشد و يا اواخر دوره رشد اعمال شود، ضمن كاهش مصرف آب موجب دستيابي به حداكثر شكر قابل استحصال كه مبناي ارزش نهايي محصول است، خواهد شد.
بديهي است كه كاشت در اولين فرصت (نيمه اول فروردين در منطقه خوي) استفاده از بارندگيهاي بهاري را ميسر خواهد كرد.
نتايج اين پژوهش مي‌افزايد: استرس آبي در عيار و درصد قند تاثير معني دار داشته اما تاثير آن در ميزان پتاس، ازت مفره، آلكاليته، خالصي شربت و قند در ملاس معني دار نبوده است.
يافته‌هاي اين پژوهش نشان مي‌دهد: اعمال تنش آبي به منظور صرفه جويي در مصرف آب و كاهش هزينه‌هاي آبياري بدون كاهش عملكرد نهايي (شكر قابل استحصال) ميسر است. در صورتي كه در منطقه كمبود آب مطرح نباشد با استفاده از بازنگريهاي اوايل بهار در مرحله رشد اوايل و حذف آبيارهاي اول مي‌توان ضمن كاهش مصرف آب به ميزان 16 درصد، كارايي مصرف آب را 32 درصد افزايش داد.
همچنين با انتخاب تيمار پنجم مي‌توان ضمن كاهش مصرف آب به ميزان 21 درصد، كارايي مصرف آب را 31 درصد افزايش داد.
گفتني است:‌ در هر دو تيمار ياد شده، ميزان شكر قابل استحصال بيش از تيمار شاهد (آبياري كامل) بوده و ضمن كاهش دفعات آبياري و هزينه‌هاي مربوطه درآمد نهايي حاصل از فروش محصول افزايش خواهد يافت.

پيام هاي ديگران ()        link        شنبه ٩ خرداد ،۱۳۸۳ - صبا ...