گياهپزشكي نوين
معرفی بانک ژن BT

معرفی بانک ژن BT

بر اساس گزارشات سازمان ملل ، حدود 800 ملیون نفر از جمعیت جهان (  14 در صد ) دچار نفر فقر غذایی هستند که تا سال 2020 به یک میلیارد نفر خواهد رسید. از سوی دیگر ، بشر با استفاده نسبتا کامل از منابع و امکانات موجود ، امروزه برای افزایش تولیدات کشاورزی با محدودیت منابع موجه است . در این راستا ، فناوری زیستی یا بیوتکنولوژی – کشاورزی افقی روشن در برابر دیدگان ما می گشاید . تا شاهد دومین انقلاب سبز باشیم .

پیچیده ترین شاخه بیوتکنولوژی ؛ مهندسی ژنتیک Genetic Inginearing  ، می باشد که روشهای مبتنی بر ژنتیک سلولی ملکولی ، نشانگرهای ملکولی ، کشت سلولی بافت ، میکروبیولوژی و بیوشیمی را در بر می گیرد . به طور کلی مهندسی ژنتیک شامل استفاده از روشهای انتخاب ژن مورد نظر ، جداسازی ، خالص سازی ، تکثیر و انتقال ژن ها و ارزیابی بروز آنها در موجود زنده می باشد .

یکی از مهمترین و کاربردی ترین استفاده های مهندسی ژنتیک در کشاورزی تراریزش یا انتقال ژن و تولید گیاهان و جانواران تراریخته transgenic Plant  می باشد . این گیاهان دارای صفات جدید و یا تغییر یافته ای هستند که می توانند قابلیت مقابله با آفات را به طور اتوماتیک داشته باشند و این مسئله درآنها به حالت بالقوه در آید.

از سال 1901 که " ایشی واتا " باکتری شناس ژاپنی ، از بدن یک لارو مرده کرم ابریشم باکتری را جدا کرد تاکنون قریب به یک قرن است که مطالعات گسترده ای در زمینه تاثیرات و نحوه عملکرد و اثر این باکتری انجام می گیرد .

Bacillus thuringiensis     یا BT  نامی آشنا در کنترل آفات و حشرات است که در تولید بیش از 90%   آفت کش های  میکروبی و تعداد زیادی از گیاهان  فراریخته مقاوم به حشرات کاربرد دارد ؛ به عنوان عاملی برای مبارزات بیولوژیک این باکتری یک باسیل گرم مثبت و اسپورزا است که به دلیل دارا بودن توکسین هایی که خواص حشره کشی دارند ، در مقابله با حشرات زیان آور کشاورزی ، بهداشت و محیط زیست جایگاه مهمی دارد .

توکسین های این باکتری که به " دلتا اندو توکسین " معروفند ، در حقیقت پروتئین های کریستالی هستند که هنگام اسپورزایی باکتری تولید می شوند . هنگامی که این توکسین توسط حشره بلعیده می شود .پروتئین کریستالی در محتویات و شیره قلیایی روده حشره حل شده و تحت تاثیر آنزیم های پروتئاز به قطعات کوچک تر تبدیل می شود . در اثر واکنش هایی که این قطعات با سلولهای اپی تلیال روده میانی حشره انجام می دهند ، دیواره روده حشره سوراخ شده و محتویات روده با هموسل مخلوط می گردد که این امر موجب بروز یک عدم تعادل بیوشیمیایی در بدن لارو می شود که برای حشره کشنده است . پس از جذب میزان کافی از توکسین و صورت پذیرفتن  فعل و انفعالات مذکور ، لارو دست از تغذیه می کشد، در نتیجه ظرف چند روز از گرسنگی می میرد .

پژوهشها نشان داده است که این باکتری قابلیت استفاده علیه طیف وسیعی از آفات راسته های Lepidoptera, Coleoptera,dipter,Homoptera و حتی آفات غیره حشره مانند نماتد ها و پارازیتهای حیوانات اهلی را دارا می باشند .

 

چند مثال از کاربرد های BT:

-         انتقال ژن BT به باکتری خاکزی Pseudomonas fluorescence

که با ریشه غلات و سویا همزیست می باشد و اضافه کردن این باکتری به خاک می تواند خسارت کرم اگروتیس یا شب پره زمستانی

(Agrotis ipsilon or Black cutworm ) در غلات را کنترل کند .

-         انتقال ژن BT به یک ریز سازواره درونزاد Endophyte Microorganism  که داخل دستگاه آوندی گیاهان زندگی می کند و تکثیر می شود و آغشته سازی بذور ذرت و برنج با آنها ، موجب کنترل کرم ساقه خوار ذرت و برنج می شود .

-         آزمایشات مزرعه ای نشان داده است که ریزسازواره در خارج از گیاه زنده نمی ماند و به گیاهان تلقیح نشده همجوار نیز منتقل نمی شود . بنابر این مشکل زیست محیطی نخواهد داشت .

در پایان باید یاد آور شد که استفاده از روشهای مبتنی بر مبارزات بیولوژیک با آفات به جای استفاده از سموم شیمیایی هم از نظر حفاظت محیط زیست بسیار حائز اهمیت است و هم از نظر صرفه جویی اقتصادی کشاورزان ، به عبارتی می تواند بهینه سازی مبارزه و کنترل آفات باشد .

 

 

منابع :

1-   معرفی بانک ژن  BT ، موسسه تحقیقات بیوتکنولوژی کشاورزی – نشریه کمیسیون بیوتکنولوژی

2-   اهمیت بیوتکنولوژی گیاهی و حوزه های مختلف کاربرد آن ، شبکه تحلیلگران تکنولوژی ایران ( اتیان )

 

سيده صبا مير اسمائيلی

 

پيام هاي ديگران ()        link        جمعه ٢۱ آذر ،۱۳۸٢ - صبا ...

 

 

 انار:Punica granatum Punicaceae تيره
درخت انار درآب و هواي معتدل و در خاكهاي رسي‌، شني عميق محصول مي‌دهد. درجنگلهاي شمال خود به خود مي‌رويد. داراي انواع مختلف است كه معروفتر از همه انار ساده و انارگن‌، انار شيرين و انار ترش است. درخت انار شيرين از سرماي زياد آسيب مي‌بيند درحاليكه انار ترش به سرما مقاوم است. درخت انار در آب و هواي خشك مشروط به اينكه مرتب آبياري مي‌شود بيشتر و بهتر بار مي‌دهد.

 

 

پيام هاي ديگران ()        link        پنجشنبه ٢٠ آذر ،۱۳۸٢ - صبا ...

 

وجود ویتامین های مختلف در بدن امریست حیاتی. ویتامین هاازجمله بوسیله کربن ،اکسیژن و هیدروژنcarbohydrate و چربیها و همینطور پروتئین ها به تولید انرژی می پردازند. ویتامین ها همچنین در ساختن هورمون ها، آنزیم ها و گلبول های erythrocyte ، سهمی خیلی مهم را بعهده دارند.
از آنجا که بدن به خودی خود نمی تواند به تولید ویتامین ها بپردازد، نیاز به ویتامین هایی دارد که ما از راه تغذیه جذب بدن می کنیم. رویهمرفته سیزده ویتامین مختلف می تواند بوسیله تغذیه وارد بدن شود. جدول زیرمربوط به این ویتامین هاست .

مقدار مصرف ویتامین ها
مقدار مصرف ویتامین ها بستگی به عوامل زیر دارد:
فشارهای روزمره بدنی و فکری یا روحی
سن و سال
تغذیه روزمره
وجود یا عدم وجود بیماری های سخت و یا مزمن
بارداری و دوره ماهانه

 

 

Vitamin
مقدارمصرف روزانه-mg
منبع ویتامین
مفید برای
A (Retinol) 0,8-1,1 mg
لبنیات-هویج- اسفناج-جگرگاو
چشم- پوست- بنیه دفاعی-پوسته مخاط
B1 (Thiamin) 1,0-1,3 mg
گردو- عدس- نان با آرد کامل
تقویت اعصاب و تجزیه carbohydrates
B2 (Riboflavin) 1,2-1,5 mg
شیرو لبنیات -پنیر- دل گاو
پوست-سوخت وسازچربی و carbohydrates وپروتئین
B6 (Pyridoxin) 1,2-1,6 mg
موز-اواکادو-ماهی-دل وجگر
سوخت و ساز پروتئین-ساخت خون- اعصاب
B12 (Cobalamin) 0,003 mg
گوشت-ماهی-تخم مرغ
ساخت گلوبولهای سرخ
C (ascorbic acid) 100,0 mg
میوه و سبزیجات تازه- بخصوص کی وی- فلفل سبز- سیب زمینی-blackcurrant
folic acid و آهن تنها درصورتی جذب میشوند که ویتامین c در بدن موجود باشد. جلوگیری از سرماخوردگی وکمک به ساخت وبافت سلول ها
D (Calciferol) 0,005-0,010 mg
تخم مرغ- کره
استحکام استخوان و دندان
E (Tocopherol) 11,0-15,0 mg
پوست وسبوسه گندم وروغن تخم آفتاب گردان
کاهش مواد زیان آور برای سلولها
K (Phyllochinon) 0,06-0,08 mg
کاهو- سبزیجات برگدار- گل کلم-گوجه فرنگی- تکثیر و خود زایی از طریق باکتری های موجوددر روده
جلوگیری از لختگی خون
folic acid 0,4 mg
خمیرترش-سبزیجات ازقبیل اسفناج
بازسازی سلولها و تولید گلوبولهای سرخ وسفید
Niacin 13,0-17,0 mg
مغز گردو-بادام-و سایرمغزها قارچ ها-محصولات تولیدشده با آرد کامل
عملکردقلب- اعصاب- سوخت و ساز چربی و carbohydrate
Biotin (H) 0,03-0,06 mg
شیر-جگر-لوبیای سویا- سبوس و پوسته گندم
پوست-مو-ناخن-اعصاب- و سوخت و ساز چربی ها و carbohydrate
pantothenic acid 6,0 mg
بروکولی-گل کلم -ماهی-شیر- گوشت گوساله و گاو و محصولات تولید شده باآرد کامل
ساخت هورمون ها- سوخت و ساز چربی و پروتئین و carbohydrate


پيام هاي ديگران ()        link        پنجشنبه ٢٠ آذر ،۱۳۸٢ - صبا ...

مصارف دارويی زعفران

مصارف دارویی زعفران

از زمانهاي قديم براي زعفران نيز همچون ساير ادويه جات، خواص درماني مختلفي در نظر مي گرفتند. امروزه بر مبناي تحقيقات علمي كه در ادامه استفاده فراگير از زعفران در طب سنتي و گياهي انجام شده، خواص متعدد زعفران و اثربخشي تركيبات مؤثره آن توجه بسيار زياد محققين، شركتهاي داروسازي و دست اندركاران علم پزشكي را به خود جلب نموده است. نتايج نشان مي دهد كه در آينده اي نزديك، زعفران يكي از مهمترين جايگزين هاي داروهاي شيميايي خواهد بود.

از جمله اين موارد مي توان به كاربردهاي زير اشاره كرد:

 ü  كمك به هضم طبيعي غذا، تقويت كننده معده، ضد نفخ

ü محرك و تقويت كننده تمايلات جنس

ü مسكن، بويژه در درمان دردهاي لثه و قلنج

ü ضد تومور، جمع كننده راديكالهاي آزاد (خاصيت ضد سرطاني زعفران)

ü شادي بخش، درمان دردهاي عصبي، آرامبخش، درمان كم خوابي، تقويت كننده حافظه، افزايش دهنده تمركز، ضد تشنج، افسردگي، اسپاسم، آلزايمر و پاركينسون

ü درمان فشار خون، كاهش كلسترول، درمان كم خوني ناشي از كمبود آهن در دختران، كاهش درصد احتمال بروز بيماريهاي قلبي، تصلب شرائين و افزايش سلامت قلب (بدليل وجود تيامين، ريبوفلاوين و مواد معدني)

ü درمان بيماريهاي تنفسي نظير آسم، سرما‎خوردگي، سرفه

ü افزايش جريان خون در شبكيه، درمان اختلالات لكه زرد شبكيه در اثر پيري، بهبود علايم مربوط به رتينوپاتي ايسكميك

ü درمان كوفتگي و رماتيسم بصورت استعمال خارجي

ü درمان بيماريهايي نظير اسهال خوني، سرخك، بزرگ شدن كبد و طحال و عفونت دستگاه ادراري

همچنين تحقيقات فراوان انجام شده نشان مي دهد كه تركيبات موجود در زعفران در درمان برخي از انواع سرطانها در حيوانات آزمايشگاهي تاثير داشته است.

بنابراين مشاهده مي كنيم كه بدليل ويژگيها و خواص منحصر بفرد زعفران، امروزه از آن در صنايع غذايي، دارويي، بهداشتي، آرايشي و عطرسازي استفاده قابل توجهي مي شود.

 

 

 

پيام هاي ديگران ()        link        یکشنبه ۱٦ آذر ،۱۳۸٢ - صبا ...

گفت و گو با ويليام هميلتون

دموكراسي ژنوم
011720.jpg

سال ها پيش مسئولان كتابخانه دانشگاه آكسفورد متوجه شدند دانشجويي هست كه صبح اول وقت پيش از همه وارد سالن شده و شب آخرين نفري است كه گويي به ناچار و در واقع از كتابخانه بيرون انداخته مي شود. علت اين رفتار غيرعادي برخلاف آنچه بسياري فكر مي كردند، اين بود كه دانشجوي مذكور جايي براي اقامت نداشت و شب ها در ايستگاه راه آهن مي خوابيد. ويليام هميلتون (W.Hamilton) در سال ۱۹۳۶ به دنيا آمد و در سال ۲۰۰۰ در اثر ابتلا به مالاريا درگذشت. به اعتقاد ريچارد داوكينز، هميلتون شايسته ترين نامزد عنوان برجسته ترين دارويني از زمان داروين تاكنون است. داوكينز مي گويد بزرگترين آرزوي دست نيافتني تكامل دانان ملاقات با داروين است كه امكان پذير نيست اما بخشي از اين آرزو با ديدن هميلتون برآورده شده است. هميلتون يكي از بزرگترين انديشمندان تكاملي معاصر است كه امكان درك رفتار اجتماعي در تمام جانداران را براي زيست شناسان فراهم كرد. در آينده درباره هميلتون مطالب بيشتري منتشر خواهيم كرد. متن زير گفت وگويي است كه در سال ۱۹۹۶ توسط فرانس رز (F.Roes) با هميلتون انجام شده است.
فرانس رز
ترجمه: كاوه فيض اللهي
• پيش درآمد برخي از ايده هاي شما درباره اين كه چگونه انتخاب طبيعي ممكن است شكلي از فداكاري را برگزيند، در نوشته هاي دهه ۱۹۳۰ رونالد فيشر (R.Fisher) در مورد بدمزه بودن بعضي حشرات آمده است.
فيشر دريافت كه اگر حشره براي آنكه شكارچي ياد بگيرد از خوردن آن خودداري كند عملاً توسط شكارچي خورده شود، آنگاه هر چه كه حشره را در معرض ديد شكارچي قرار دهد آشكارا به زيان فردي است كه شكار مي شود. بنابراين فيشر استدلال كرد تنها راهي كه اين نوع انتخاب مي تواند عمل كند آن است كه حشرات مورد نظر گروه زي باشند، افراد گروه با هم خواهر و برادر باشند و شكارچي وقتي يكي را چشيد و آن را بدمزه يافت، دست از سر بقيه افراد گروه بردارد. در اين صورت ژن هاي حشره اي كه خورده مي شود به طور غيرمستقيم ترويج مي شود. گذشته از اين فيشر دريافت كه اين شكل چندان نيرومندي از انتخاب نيست ـ نه به آن نيرومندي كه اگر فرد خود شكلي از محافظت را دارا باشد. او به اين نكته نيز اشاره كرد كه اين انتخاب با سرعتي نيمه به پيش مي رود [چرا كه خواهرها و برادرها تنها ۵۰ درصد از ژن هايشان مشترك است] و اين يك جمله اوليه كليدي از اصل انتخاب در ارتباط با نزديكي خويشاوندي بود كه بعدها من آن را توسعه دادم.
• در بخش دوم مقاله سال ۱۹۶۴ تان، «تكامل ژنتيكي رفتار اجتماعي»، رفتار پس توليدمثلي را در دو نوع بيد توصيف كرديد. آن پديده عمومي كه در آنجا به تصوير كشيده شد چه بود؟
متوجه شدم كه كسي درباره عمر پس توليدمثلي دو نوع از بيدها چيزي نوشته است. نويسنده دريافته بود كه حشره نهان ساز (خوب استتار شده) پس از آنكه تخم هايش را گذاشت معمولاً خيلي زود مي ميرد، در حالي كه حشراتي كه رنگ آميزي هشداردهنده اي دارند (مانند پروانه مونارك بدمزه) پس از تخم ريزي اغلب عمربلندي دارند. اين مورد را نيز مي توان به شكل شسته رفته تري در چارچوب اصل خويشاوندي تفسير كرد. در مورد حشره نهان ساز، اگر خويشاوندي در آن اطراف حضور داشته باشد، به نفع بيد است كه به محض آنكه كار اصلي خويش را به اتمام رساند يعني تخم هايش را گذاشت، فوراً به زندگي خود پايان دهد. زيرا اگر بيد همان دوروبر بماند و شكارچي آن را تشخيص داده و بخورد، آنگاه اين يك گام در يادگيري شكارچي براي تشخيص بيدهاي ديگر خواهد بود كه شايد آن هايي كه هنوز تخم هايشان را نگذاشته اند را نيز شامل شود. بنابراين اندكي پس از فراغت از تخم ريزي، با كشتن خويش عملاً به خويشاونداني كه در همسايگي زندگي مي كنند، خدمت مي كند. در مورد حشراتي كه رنگ آميزي هشداردهنده اي دارند دقيقاً عكس اين حالت است. به اين ترتيب كه پس از تخم گذاري، در وضعيتي قرار مي گيرد كه آزادانه با رنگ هاي هشداردهنده اش به هر كس كه بتواند هشدار مي دهد. بنابراين بايد به زندگي خويش ادامه دهد و منتظر بماند و عملاً خود را در معرض چشيده شدن توسط شكارچي قرار دهد، زيرا اين يك گام در آموزش شكارچي براي اجتناب از خوردن خويشاوندانش خواهد بود.
• در بيدها هر دو جنس بال دارند، اما در بعضي حشرات ديگر يا نرها يا ماده ها بدون بال هستند. چرا؟
انتشار ژن يك پديده تكاملي بسيار حياتي است. براي يك حشره ماده از دست دادن بال ها بدون آنكه راه ديگري براي انتشار زادگانش داشته باشد، دير يا زود اشتباهي مرگبار خواهد بود. هرجا كه ماده ها بي بال شده اند، راه ديگري وجود دارد كه آن ها يا زادگانشان به كمك آن به مكان هاي ديگر انتشار مي يابند. در رايج ترين روش آن ها در دوره پيش از بلوغ يعني در دوره لاروي بسيار متحرك هستند. يا ممكن است سوار حشرات ديگر شوند يا آنكه از شاخه اي بالا روند و منتظر بمانند تا باد از آنجا آن ها را منتشر سازد. اغلب چنين لاروهايي موهاي بلند دارند كه آن ها را قادر مي سازند به نحو بسيار رضايت بخشي بر باد سوار شوند. در بعضي گونه ها ماده بي بال تقريباً بدون كم و زياد در آغوش نر بال دار حمل مي شود. طي مدت اين پرواز نر با ماده جفت گيري كرده و سرانجام او را در مكاني مناسب براي تخمگذاري مي اندازد. در مورد نرهايي كه بي بال مي شوند نيز اگر نر بتواند يك ماده متحرك را تلقيح كند، آنگاه ديگر نبايد خيلي نگران بال هايش باشد، زيرا ژن هايش توسط آن ماده مي توانند منتقل شوند. اين حالت اغلب در مواردي رخ مي دهد كه نر بي بال با خويشاوندان نزديكش جفت گيري مي كند. از اين رو فكر مي كنم مي توانيم براي بسياري از موارد خاص نوعي توضيح منطقي پيدا كنيم، اما تا جايي كه من مي دانم، هيچ نظريه كاملاً فراگيري وجود ندارد كه تبيين كند چرا در بعضي گروه ها نر بي بال است و در گروه هاي ديگر، ماده بي بال.
• در سال ۱۹۶۵ به برزيل رفتيد تا زنبور انجير را بررسي كنيد. در آن سفر چه چيزي كشف كرديد؟
در واقع رفته بودم كه حيات را در چوب هاي فاسد بررسي كنم اما سرانجام به جاي آن كارم به بررسي زنبور انجير كشيد. هر انجير براي خودش دنياي كوچكي است. نرهاي بعضي گونه هاي زنبور انجير دهان ندارند و در نتيجه نمي توانند چيزي بخورند؛ اين زنبورهاي نر فقط ماشين هاي جنگ و جفت گيري هستند ـ جانوري بسيار عجيب با زندگي بسيار كوتاه. نرها در اين سيستم گرده افشاني كه به طرزي باورنكردني همزيستانه است، در شكل بالغ خود روي گل هاي انجير از تخم خارج مي شوند و دم دست ترين و در واقع تنها ماده هايي كه مي توانند با آن ها جفت شوند، ماده هايي هستند كه درون همان انجير از تخم خارج مي شوند. نظريه مي گويد كه اگر نرها با خواهرانشان جفت گيري كنند و خواهرانشان نيز قادر به ذخيره اسپرم باشند، آنگاه بايد انتظار داشت كه نسبت نرها به ماده ها به شدت افت كند. اگر مادر تعداد زيادي فرزند ماده و تنها تعداد اندكي نر كه براي لقاح خواهرانشان كافي باشند توليد كند، كارش را بهتر انجام داده است. به اين طريق او زادگان بيشتري از خود بر جاي خواهد گذاشت.
• چرا در بعضي گونه هاي حشرات نرها آن قدر مي جنگند تا كشته شوند، در حالي كه در گونه هاي ديگر نرها معمولاً تمايل دارند بلوف بزنند؟
در مورد زنبورهاي انجير بلوف زدن درون انجير خيلي معنا ندارد، زيرا فرصتي نيست كه «امروز زنده بمانند و فردا بجنگند»، همه چيز در عرض چند ساعت به پايان مي رسد و اگر زنبور حالا نجنگد و سعي نكند پيروز شود، شانس ديگري به او داده نخواهد شد. بلوف زدن را در سوسك شاخ گوزني غول پيكر شيلي ديدم. در تمام تورنمنت هايي كه ميان نرها برگزار كردم، معلوم شد كه در نهايت سوسكي كه از نظر اندازه در رتبه دوم است پيروز مي شود. اين نشان مي دهد سوسك هايي كه «انبرك»هايشان از همه بزرگ تر است عملاً آنقدر كه به نظر مي آيند قوي نيستند و زندگي آن ها به نوعي است كه مي توانم تصور كنم بلوف زدن مطلوب خواهد بود. سوسك هاي شاخ گوزني عمر نسبتاً بلندي دارند و گل هاي بسياري روي درختان هست كه مي توانند آنجا ماده هايي را كه از راه مي رسند ملاقات كنند، بنابراين تظاهر به بزرگ تر بودن از آنچه كه هست به اميد فراري دادن نر رقيب، ممكن است ارزش امتحان كردن داشته باشد. در اين صورت بلوف به صرفه خواهد بود.
• شما در كارهايتان از رياضي بسيار استفاده مي كنيد و جايي نوشته ايد، «به تجربه دريافته ام كه دانشگاهيان گاهي به عقل سليم واكنش مثبت نشان نمي دهند و در اغلب موارد بيشتر آن ها اگر در ابتداي بحث از ديدن معادلات رياضي مرعوب شوند، ديگر به بقيه صحبت ها گوش نمي كنند. »
ظاهراً معادلات بسياري از مردم را مي ترسانند. اگر به قصد نمايش قدرت رياضي سراغ آن ها برويد، در غالب موارد مخاطب عقب نشيني مي كند. در مورد من مي توانيد آن را نوعي بلوف بناميد! اگر ايده ساده اي داريد آن را به زبان ساده بگوييد و رياضي را فراموش كنيد. اما من اغلب به اين علت از رياضيات استفاده مي كنم كه براي مرتب كردن ايده هايم به آن نيازمندم. مغز من تا حدي غيرمنطقي است و تنها در صورتي مي توانم همچنان مدت زيادي به غيرممكن باور داشته باشم كه آن را در آسياب رياضيات بگذارم.
• براي درك نظريه تكامل به چه اندازه رياضيات و ژنتيك نياز داريد؟
دانستن مباني ژنتيك قطعاً لازم است. مندليسم استاندارد قديمي و مفيد همواره براي رفع نيازهاي من به خوبي كفايت كرده است و ايده هاي مدرن در تصوير آن واقعاً تغيير چنداني ايجاد نكرده اند. در حوزه رياضيات نيز فكر مي كنم فقط لازم است چيزهايي درباره نظريه احتمال بدانيد تا بتوانيد طرز كار ژن ها در فرآيندهاي تكاملي را درك كنيد.
• يك سوال كلي: آيا موجودات زنده طوري رفتار مي كنند كه گويي مي خواهند ژن هاي خودشان را به نسل بعد منتقل كنند يا طوري رفتار مي كنند كه گويي هريك از ژن هايشان مي كوشد خود را احتمالاً به بهاي از بين رفتن ساير ژن هاي همان ژنوم تكثير كند؟
اين پرسش دشوار و بسيار عميقي است. انسان برداشت مي كند كه ميان ژن هاي خودخواه تضاد وجود دارد، اما اين تضاد تا حد زيادي تحت الشعاع نوعي دموكراسي قرار مي گيرد كه در ژنوم پديد آمده است. اين دموكراسي تضاد بين ژن ها را سركوب مي كند و حاصل آن است كه جاندار عمدتاً يكپارچه عمل مي كند.
• جايي نوشته ايد كه ايده هاي تكاملي «ظاهراً اين ويژگي نامطلوب را دارند يا گمان مي شود دارند كه حلال چسب حياتي جامعه اند. »
چسبي كه من از آن صحبت كرده ام، اسطوره هاي گوناگوني است كه معمولاً دانشمندان را كنار يكديگر نگه مي دارد. افراد سنتي فكر مي كنند كه اگر مردم به جاي مثلاً انجيل به تكامل «باور» داشته باشند، ديگر قادر نخواهند بود شرافت مطلق ـ يا احساسات گرم و نوع دوستانه نسبت به ديگران ـ را به عنوان «خير» قطعي تحسين كنند. فكر مي كنم آنها در نشان دادن خطر مبالغه مي كنند اما آنطور هم نيست كه هيچ خطري وجود نداشته باشد. خطري از اين نوع وجود دارد.
• تكامل دانان با اين مسئله چگونه روبه رو مي شوند؟
اگر كسي اعتقاد داشته باشد كه ما از جانوران تكامل يافته ايم ـ يعني جانور هستيم ـ و همان رانه ها رفتار ما را تعيين مي كنند، اين به آن معنا نيست كه ما به ناچار بايد خودخواه و غيرانساني باشيم. هنگامي كه پيامدهاي قوانين خويشاوندي و قوانين عمل متقابل را به طور كامل محاسبه كنيد، خواهيد ديد كه نتيجه در واقع نوع معتدلي از رفتار است كه از شرارت پرهيز مي كند و در كنار هم نگه داشتن جامعه همانقدر موفق عمل مي كند كه اسطوره هاي سنتي. در واقع تحت يك نظريه معقول بايد بتوانيم با پرهيز از خطاهاي ساده دلانه گوناگون، خوشبختي بيشتري براي انسان به ارمغان بياوريم.
Natural History, Jun. 2000

پيام هاي ديگران ()        link        شنبه ۱٥ آذر ،۱۳۸٢ - صبا ...

خانواده زنبورهاي انجير

((Fig Wasps كه نام علمي آنها Agaonidae است، متعلق به راسته نازك بالان (Hymenoptera) هستند. صدها گونه از اين زنبورها تاكنون شناسايي شده اند كه اكثر آنها بر روي يك گونه خاص از انجير زندگي كرده و زادوولد مي كنند. اين زنبورها به جهت اينكه در گرده افشاني انجيرها شركت مي كنند از جنبه تجاري حائزاهميت هستند. براي اينكه انجيرها به وسيله اين زنبورها گرده افشاني شوند بايستي قبلاً در داخل يك انجير وحشي براي مدتي زندگي كنند تا دانه هاي گرده به بدن آنها بچسبد. سپس اين زنبورها وارد يك انجير معمولي شده و در هنگام تغذيه از شيره آن، دانه هاي گرده را به آن انتقال مي دهند. در نتيجه اين زنبورها و درختان انجير داراي ارتباط همزيستي از نوع همياري با يكديگر هستند. اين زنبورها به علت داشتن نسبت هاي جنسي غيرمعمول و همچنين رقابت بين خواهر و برادري مورد توجه زيست شناسان قرار گرفته اند. اين زنبورها همچنين داراي يك نوع كنترل ارادي روي جنسيت زادگان خود هستند. به طوري كه هرگاه يك زنبور ماده لقاح يافته درخت انجيري مخصوص به خود داشته باشد تخم هايي را خواهد گذاشت كه تقريباً تمام اين تخم ها لقاح يافته هستند و اين تخم ها در نهايت تبديل به زنبورهاي دختر مي شوند. در مقابل همين زنبور تنها يك يا دو تخم لقاح نيافته مي گذارد كه در نهايت تبديل به زنبورهاي پسر خواهد شد. اين نسبت غيرمعمول جنسي به علت رقابت بين خواهرها وبرادرها بوده زيرا اگر حتي تعداد نرها بيش از اين تعداد هم باشد تنها وجود يك برادر براي لقاح دادن همه خواهرها كافي است. وجود يك يا دو نر زاپاس براي وقتي است كه زنبور نر جفت گيري كننده پيش از موعد مي ميرد. به وجود آمدن تعداد زياد زنبورهاي پسر فقط موجب افزايش رقابت بين آنها براي جفت گيري با خواهرانشان خواهد شد كه اين حالت از ديد يك مادر فقط يك كوشش بيهوده است. در حالي كه به وجود آوردن تعداد زيادتر زنبورهاي دختر در نهايت موجب ايجاد تعداد بيشتري از زادگان خواهد شد. حال اگر يك زنبور ماده درخت انجيري اشغال شده را پيدا كند يعني درختي كه در انجيرهاي آن قبلاً تخمگذاري شده است او تعداد بيشتري تخم لقاح نيافته خواهد گذاشت كه بعداً به زنبورهاي پسر تبديل خواهند شد. اين پسرها مي توانند بر سر جفت گيري با ماده ها يا نرهاي غيرخويشاوند بجنگند و در نتيجه شانس انتقال ماده ژنتيكي مادر خود را به نسل بعد افزايش دهند. همه اين موارد اين گونه هاي زنبور را نمونه بسيار خوبي براي بررسي نظريه نسبت هاي جنسي در جانوران مي سازد.
Sciencenet.com

پيام هاي ديگران ()        link        شنبه ۱٥ آذر ،۱۳۸٢ - صبا ...

 

دشمنان طبیعی آفات

 

مدافعان محیط زیست

 

در همه مزارع و باغ ها ، امکان وجود دشمنان طبيعي آفات گیاهی به مقیاس فراوان و متنوع وجود دارد ، فقط کافی است به برسی شناسایی بپردازیم .

در مزارع برنج ، جوامع انبوهی از حشره ها و عنکبوت های مفید و عوامل بیماری زا که به آفت برنج حمله می کنند ، وجود دارد که باید به جای مصرف بی رویه آفت کش ها ، از این گو نه مفید و سودمند برای کنترل آفات استفاده کرد . زیرا برون وجود این گو نه های سودمند ، جمعیت حشره آفت به سرعت افزایش یافته و می تواند تمام محصول را از بین ببرد . آفات دارای زاد و ولد بالایی هستند و مرگ و میر زیاد خود را که در طبیعت رخ می دهد را جبران می کنند .

تعادل طبیعی بین آفات ها و دشمنان آنها  به وسیله حشره کشهای مرگبار از بین می رود . البته در مواردی که مصرف حشره کشها ضروری می شود ، با استفاده از روش های مناسب و یا به میزان مناسب و لازم از این حشره کش ها از صدمه دیدن عوامل کنترل طبیعی جلوگیری کرد .

شکارگرها مهمترین گروه موجودات زنده در مبارزه بیولوژیک با آفات برنج هستند . هر شکارگر در طول عمر خود تعداد زیادی از آفات را شکار می کند . گاهی کشاورزان و برنج کاران آنها را به غلط جزو آفات تصور می کنند . شکارگرها تقریبا در همه جای مزرعه برنج دیده می شوند . بعضی از این شکارگرها مانند عنکبوتها ، کفشدوزکها و سوسکهای کارابیده در جست و جوی شکارهای خود یعنی ، زنجره های تیره سیکادلیده و فولگوریده و پروانه ها و لارو های ساقه خوار و کرم های برگ خوار می باشند .

عنکبوتها، آفت های پر تحرک را مورد حمله و شکار قرار می دهند ، اما بعضی از آنها هم تخم حشره ها را صید می کنند . بعضی از گونه های عنکبوت ها فقط در طول شب به شکار می پردازند .

عنکبوتهای دیگر تار می تنند وآنچه که در طول روز و شب در دام آنها می افتند را جمع آوری می کنند . بسیاری از سوسک ها ، بعضی ملخ های شکاری و سیرسیرک ها تخم حشره ها را ترجیح می دهند ، به همین دلیل گاهی 80-90 در صد تخم های یک آفت به وسیله شكاري ها خورده می شوند .

یک عنکبوت بالغ ممکن است روزانه 5-15 عدد زنجره فلوگوریده قهوه ای را بخورد . اغلب شکارگرها در حالت بالع و نابالغ به حشره ها حمله می کنند .

شکارگرهای دیگر مثل سن های آبی روی سطح آب مزرعه برنج زندگی می کنند . وقتی که حشراتی مثل زنجرک های تیره سیکادلیده و فولگوریده و لاروهای کوچک ساقه خوارها و برگ لوله کن ها هنگامی که در جست و جوی غذا از روی برگ ها سقوط می کنند مورد حمله بعضی شکارگرهای آبی واقع می شوند .

پارازیت ها معمولا در انتخاب میزبان تخصصی تر از شکارگرها رفتار می کنند . به همین دلیل به جز گونه های درشت با رنگ های روشن و درخشان ، بقیه پارازیت ها اغلب از دید مخفی می باشند.

شکارچی ها برای تکمیل رشد خود را به صورت گروهی یا انفرادی ، روی و یا داخل و یا نزدیک میزبان قرار می دهند . وقتی که یک تخم پاریزیت گشوده می شود و پارازیت جوان رشد می کند میزبان معمولا تغذیه را متوقف کرده و به زودی می میرد .

برخلاف شکارگرها ، پارازیت ها می توانند میزبان خود را پیدا کنند ، حتی زمانی که تراکم میزبان کم باشد .

گروه های مختلفی از میکروارگانیسم ها می توانند  آفات برنج را آلوده کرده و آنها را از بین ببرند و مهمترین آنها عبارتند از: قارچ ها ، ویروس ها و باکتری ها ، و نماتد ها . بعضی موجودات زنده دیگر را نیز می توان جزو پارازیت ها محسوب کرد.

ویروس ها و قارچ ها اغلب لاروهای پروانه ها را کنترل می کنند . لاروهایی که مورد حمله شکارگرها قرار می گیرند از تغذیه دست کشیده و محتویات بدن آنها به حالت مایع تبدیل شده و پیکر پیوسته مانند آنها روی گیاه برنج آویزان می ماند .

مدیریت صحیح مبارزه با علف های هرز و آفات مزارع برنج نقش مهمی در جلوگیری از نابودی محیط زیست دارد .

واکنش علف های هرز در مقابل مصرف زیاد سموم علف کش موجب افزایش اعتراض جهانی به اثر نابود کننده سموم  دفع آفات نباتی روی محیط زیست و سلامتی بشر، روش های مبارزه تلفیقی با علف هرز و آفات بیشتر مورد توجه قرار گرفته است.

 

م ه س ا

 

پيام هاي ديگران ()        link        سه‌شنبه ٤ آذر ،۱۳۸٢ - صبا ...